Jonge torenvalken hoog boven De Rakken
Jonge torenvalken hoog boven De Rakken

Torenvalken op De Rakken

Geschreven door: Otto Spoelstra

“Wat wil jij later worden als je groot bent?” Kent u die reclame? Net als de hoofdrolspeler uit de reclamespot weet ik het eigenlijk nog steeds niet. Hoog op mijn lijstje stond zeker ‘Boswachter’. Maar met een economische opleiding kom je daar niet snel voor in aanmerking. Op De Rakken blijk ik op het ruime terrein van de camping het één toch wel aardig met het andere te kunnen combineren.

Natuurlijke inrichting van de camping

Samen met de collega’s houden we namelijk zoveel mogelijk rekening met de natuur. Wij zorgen bij de inrichting van het terrein voor:

  • Veel groen.
  • Passen geen insecticiden toe.
  • Creëren zoveel mogelijk broedmogelijkheden voor de vogels.

Uiteraard moet het een en ander niet leiden tot overlast voor de gasten. Hier leek het een aantal jaren geleden mis te gaan…

Muizenplaag in de weilanden

In 2015 had onze omgeving te maken met een muizenplaag. Niet in de huizen of op de camping, maar in de weilanden. Op een hectare (100 x 100 meter) werden tot wel 2.000 veldmuizen waargenomen. De muizen bestrijden met gif is natuurlijk niet toegestaan, dit zou grote gevolgen hebben voor het ecosysteem. Daarom werden weilanden onder water gezet. Vele knaagdieren vonden zo hun Waterloo. Ze kwamen niet alleen om door verdrinking, ook verdwenen vele in de hongerige magen van vogels, zoals reigers, ooievaars, zilver- en mantelmeeuwen.

Ook de torenvalk is een groot liefhebber van veldmuizen. Bij de hierboven beschreven schranspartijen zult u hem niet hebben gezien. Misschien wel eens eenzaam boven een veld of misschien boven een berm langs de weg. Stil hangend in de lucht (bidden), de kenmerkende smalle puntige vleugels vlot wiekend, de staart breed uitgespreid en het kopje spiedend naar de grond gericht. Een prachtig roofvogeltje.

Weidevogelgebied Gouden Bodem

Speciaal voor deze Reade Wikel (Fries voor torenvalk) hadden we een nestkast gemaakt. Een grote houten bak van ongeveer 50 x 35 centimeter en 35 centimeter hoog. Eén kant van de kast bleef half open. Voordat we de kast zouden ophangen was er nog contact met Siebe Klaas Bokma, collega bestuurslid van de vogelwacht en boer op de Gouden Boaiem. De camping grenst direct aan dit unieke weidevogelgebied. De torenvalk heeft vooral muizen op het menu, maar als er weinig muizen zijn lust hij helaas ook wel weidevogelkuikens.

De nestkast kreeg een mooie plek, hoog in een es, met de opening richting het oosten en dus zicht over de Gouden Boaiem. Direct boven de caravans van mevrouw Van Son en meneer en mevrouw Bertels. Al snel zagen we gefronste wenkbrauwen en kregen we vragen. Een nestkast voor roofvogels? Levert dit overlast op, kunnen we nog wel buiten zitten, blijven wij en de kleinkinderen nog veilig, ruiken we straks de stinkende kadavers van de prooidieren?  

Jonge torenvalken op de camping

Enthousiaste gasten tijdens broedtijd

We konden de gasten geruststellen en al snel werden ook zij enthousiast. Nieuwsgierig volgden de kampeerders de hofmakerij van de torenvalken dat vlot na het ophangen van de kast volgde. Voedsel was er op de Gouden Boaiem voldoende. Daardoor legde het vrouwtje maar liefst zes roodbruin gevlekte eieren. Terwijl de grootste van het stel de eieren warm hield, zorgde het mannetje (te herkennen aan de grijs-blauwe kop) voor de maaltijden. De nestkast was ook andere campinggasten opgevallen. De valken kregen steeds meer volgers. Voor overlast zorgden zij allerminst, hooguit klonk er wat gepiep van het vrouwtje als de man weer met de opbrengst van de jacht thuiskwam. Het zijn net mensen...

Na een week of vier kroop het eerste jong uit het ei. Omdat de torenvalk al meteen bij het eerste ei begint te broeden komen de eieren niet tegelijk uit. Tussen het uitkomen van het eerste en het laatste ei kan wel een week tijd zitten. De jongste telg heeft het daardoor vaak wat moeilijker. Dankzij de overvloed aan muizen was er echter voor ieder jong genoeg te eten.

Poppeslokje (babyshower) aan het water

Genoeg te eten en te drinken was er ook voor de gasten. Want wat schetste onze verbazing: Het hele buurtje zat onder de valkenkast aan de borrel! Gasten uit Brabant, Gelderland en Duitsland zaten gezellig rond de tafel, voorzien van een natje en een droogje. “We hebben een poppeslokje!” riepen ze vrolijk.

Vanaf dat jaar wordt de nestkast nauwlettend in de gaten gehouden. Vier jaar achter elkaar zijn er torenvalkjes grootgebracht en uitgevlogen. In 2020 lukte het niet. Een ekster had in een naastgelegen boom zijn nest gebouwd. Daar houden valken niet van. Een oplossing was er wel, maar op een camping niet verstandig.

Binnenkort wordt het eksternest verwijderd. Samen met onze gasten kunnen we dan weer uitkijken naar de komst van de Reade Wikel èn de poppeslok.